Eylül Ayı Basın Özgürlüğü Raporu: Gazetecilere Yönelik Baskılar Arttı

Çakırözer, basın ve ifade özgürlüğüne yönelik ihlalleri içeren raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, gazetecilere yönelik yargı süreçleri ile haber siteleri ve sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleri detaylıca değerlendirildi.

Çakırözer, iktidarın gazetecileri tutuklama, ev hapsi ve erişim engelleri yoluyla toplumun haber alma hakkını kısıtladığını savundu. Sansür ve yargı baskısının sistematik hale geldiğini ileri sürdü.

Değerlendirmesinde, "Sansür ve yargı baskısı artık istisna değil, sistematik bir yönetim biçimine dönüşmüş durumda. Asrın vurgunu fon krizinde milleti dolandıranlar değil, açığa çıkaran gazeteciler gözaltına alınıyor, tutuklanıyor" ifadelerini kullandı.

Adli yılın başladığı eylül ayında gazeteciler en az 50 kez hakim karşısına çıktı. Ağustos ve eylül aylarında çok sayıda gazeteci gözaltına alınırken, bazı gazeteciler hakkında tutuklama ve adli kontrol kararları verildiği belirtildi.

Gazeteciler Oya Lale Özan Arslan ve Ali Tarakçı sosyal medya paylaşımları, Tuğba Tekerek ise "Ailem Güvende" operasyonu kapsamında tutuklandı. Selahattin Günday ve Fatih Ergin'in de eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturma kapsamında tutuklandığı kaydedildi.

Bolu Gündem Gazetesi İmtiyaz Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykan'ın, devletten kiralanan bir alanı işleten firmanın ziyaretçilerden tarifede belirtilen ücretin üzerinde para aldığı iddiasına ilişkin haberi nedeniyle tutuklandığı raporda yer aldı.

Aydın Denge Gazetesi'nin sosyal medya hesabından Gülşen Erdoğan'ın vefatının "Erdoğan vefat etti" başlığıyla duyurulmasının ardından soruşturma başlatıldı. "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasıyla başlatılan soruşturma kapsamında gazetenin temsilcisi Emin Aydın, Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Yeşim Ülker, muhabir İslam Keleş ve İrem Delice gözaltına alındı.

Adli kontrolle serbest bırakılan gazetecilerden İrem Delice'nin savcılığın itirazı üzerine tutuklandığı ifade edildi.

Raporda, İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi'nin, AK Parti ve MHP'li yöneticilerin İzmir'de gazetecilere yönelik tutumları hakkındaki açıklaması nedeniyle ifade verdiği belirtildi. Ertuğrul Özkök hakkında da katıldığı bir yayındaki sözleri nedeniyle soruşturma başlatıldığı kaydedildi.

Gazeteci İsmail Arı hakkında eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin'e yönelik mesajı nedeniyle dava açıldı. Gazeteci Canan Coşkun ve belgeselci Kazım Kızıl hakkında ise Rabia Naz davası kapsamında yedi yıl sonra dava açıldığı aktarıldı. Ruşen Çakır, Yavuz Oğhan ve Şaban Sevinç'in de İBB davasında hakim karşısına çıktığı belirtildi.

İlke TV muhabiri Zilan Azad, Yeni Yaşam Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ahmet Güneş ve Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Ali Çelebi hakkında da yaptıkları haberler nedeniyle soruşturma açıldığı bildirildi.

Gazetecilerin haberleri ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındığı, haber takibi sırasında saldırıya uğradığı ve görevlerinin engellendiği olaylar da raporda sıralandı.

Can Bursalı ile Trabzon 360 Haber'in İmtiyaz Sahibi Hatice Aksoy ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Muhsin Aksoy'un yaptıkları haberler ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındığı belirtildi. Kemal Öztürk'ün de bir televizyon programındaki ifadeleri nedeniyle gözaltına alınan gazeteciler arasında yer aldığı kaydedildi.

BirGün muhabiri Sarya Toprak ve Alman ARD TV muhabiri Sener Azak'ın, "Ailem Güvende" operasyonlarını protesto eden eylemleri takip ederken gözaltına alındığı ifade edildi. Mehmet Toprak, Halil Biter ve Kenan Bayık'ın ise Şanlıurfa'da meydana gelen depreme ilişkin sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındığı aktarıldı.

24 TV kameramanı Fatih Coşkun'un, Silivri açıklarında batan Tuğberk İmamoğlu gemisindeki arama kurtarma çalışmalarını takip ederken saldırıya uğradığı belirtildi. AS TV muhabiri Oğuz Aksu ve kameramanının Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclis toplantısını takip etmesinin bir belediye çalışanı tarafından engellendiği, Şanlıurfa'da haber takibi yapan üç kadın gazetecinin de sözlü ve fiziki saldırıya maruz kaldığı kaydedildi.

Çakırözer'in raporunda, "Ailem Güvende" operasyonları ve fon krizinin ardından gazetecilerin yanı sıra ekonomistlerin, hak savunucularının, akademisyenlerin ve yurttaşların sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin arttığı belirtildi.

Rapora göre, yalnızca eylül ayında yaklaşık 1350 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. T24'e erişimin tamamen engellendiği, Evrensel, Kısa Dalga ve Mezopotamya haber internet siteleri ile bu kuruluşların X hesaplarının da erişim engellerinden etkilendiği kaydedildi.

Erişim engeli getirilen hesaplar arasında gazeteciler Alican Uludağ, Özlem Akarsu Çelik, Hilmi Hacaloğlu, Canan Kaya, Nasuh Bektaş, Fırat Fıstık, Sarya Toprak, Şirin Payzın, Furkan Karabay ve Ali Tarakçı'nın hesaplarının da bulunduğu belirtildi.

Cumhuriyet yazarı ve ekonomi yorumcusu Veysel Ulusoy, Emre Şirin, İnan Mutlu ve Prof. Dr. Barış Övgün ile Umut-Sen kurucularından Başaran Aksu'nun X hesaplarının da erişim engeli getirilen hesaplar arasında yer aldığı aktarıldı.

Uluslararası Af Örgütü, Hak İnisiyatifi, Barış Akademisyenleri, Kadın Koalisyonu, Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu, Aile Dayanışma Ağı, ALİKEV ve Türkiye Psikiyatri Derneği'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda hak savunucusu derneğin ve meslek örgütünün hesaplarına erişim engeli getirildiği ifade edildi.

Erişim engellerini belgeleyen Prof. Dr. Yaman Akdeniz ile İfade Özgürlüğü Derneği, Engelli Web ve MLSA'nın sosyal medya hesaplarının da engellendiği raporda yer aldı.

Raporda, ağustos ve eylül aylarında sosyal medya hesaplarının yanı sıra kamuoyunu ilgilendiren çok sayıda habere de erişim engeli getirildiği belirtildi. Engellenen haberler arasında, fon krizinde bazı yatırım ve portföy yönetim şirketleri ile bunların yönetici ve ortaklarının kamuoyunca tanınan isimlerle bağlantılarına ilişkin haberlerin bulunduğu kaydedildi.

"Şeytantepe" belgeseli, Özlem Çerçioğlu'nun ailesinin TOGG'la ticari ilişkisine dair haberler, eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan'ın komşularıyla yaşadığı sorunlara ilişkin haberler ile Zülfikarlar Holding bünyesindeki şirketler ve yöneticileri hakkındaki soruşturma, tutuklama ve konkordato haberlerinin de erişim engellerine konu olduğu aktarıldı.

Raporda ayrıca Rojin Kabaiş soruşturmasına ilişkin haberler ile eski Sağlık Bakanı ve Medipol Hastanesi hakkında hazırlanan dosya haberlerin de erişim engeli kararlarından etkilendiği belirtildi.