BM'den NAZA Yönetmenlerine Koruma Çağrısı: İfade Özgürlüğü Vurgusu

Birleşmiş Milletler (BM), NAZA belgeselinin yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor ile ailelerinin İsrailli siyasetçiler ve aşırı sağcı aktivistler tarafından hedef alınmasına tepki gösterdi. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Al-Kheetan, İsrail'de NAZA belgeselinin yönetmenlerine yöneltilen her türlü nefret söylemini ve şiddete teşviki kınadıklarını açıkladı. Al-Kheetan, bu kişilerin güvenliği ve ifade özgürlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.

BM yetkilisinin bu açıklamaları, 22 Eylül tarihli haber gündemlerine de yansıdı. Al-Kheetan, İsrail makamlarının yönetmenlere yönelik tehditler ve hak ihlali iddiaları konusunda derhal ve bağımsız soruşturmalar yürütmesi gerektiğini ifade etti. Ciddi insan hakları ihlallerine dikkat çekmenin suç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Al-Kheetan, sanatçıların, aktivistlerin ve insan hakları savunucularının kamuoyunu ilgilendiren konuları gündeme taşıyan çalışmalarının korunması gerektiğini söyledi.

NAZA belgeseli, Yuval Abraham ve Rachel Szor'un yönetmenliğinde, 83. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü'ne layık görüldü. Belgesel, İsrail ordusunun Gazze'deki hedef belirleme ve saldırı süreçlerine ilişkin İsrailli asker ve istihbarat görevlilerinin anlatımlarına yer veriyor. Filmde dile getirilen iddialar, İsrail yönetimi ve ordusu tarafından sert biçimde reddediliyor.

Belgeselin Venedik'te ödül almasının ardından İsrail'de yoğun bir siyasi tartışma başladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, filmi antisemitik kışkırtmanın bir parçası olarak nitelendirirken, İsrail askerlerini karaladığını düşündüğü kişilere yönelik vatandaşlıktan çıkarma düzenlemesi hazırlanacağını açıkladı. İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar da Yuval Abraham ve Rachel Szor'u 'devlete ihanet'le suçlayarak yönetmenlerin İsrail vatandaşlığından çıkarılması için girişimde bulunacağını duyurdu.

Tartışmalar siyasi açıklamalarla sınırlı kalmadı. Aşırı sağcı aktivistler, Rachel Szor'un ailesinin İsrail'in Savyon kentindeki evinin önünde gösteri düzenledi. Gösteride bazı katılımcıların 'hainlere idam cezası' şeklinde sloganlar attığı bildirildi. Eylemlerin ertesi gün de devam ettiği kaydedildi. Belgeselin ardından yönetmenlere yönelik tehditlerin artması üzerine uluslararası sinema çevrelerinden ve basın özgürlüğü örgütlerinden de destek açıklamaları geldi.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Al-Kheetan, yaşanan gelişmeler üzerine sanatçıların ve insan hakları savunucularının ifade özgürlüğünün güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Al-Kheetan, kamuoyunu ilgilendiren insan hakları meselelerine dikkat çeken çalışmalar nedeniyle kişilerin hedef haline getirilmemesi gerektiğini belirterek, İsrail makamlarından yönetmenlerin güvenliğini sağlamasını ve tehditlere ilişkin bağımsız soruşturma yürütmesini istedi. Ayrıca uluslararası gazeteciler ile insan hakları gözlemcilerinin Gazze Şeridi'nin tüm bölgelerine erişiminin sağlanması çağrısında bulundu.