Adıyaman Badem Üreticisi Fiyat Belirsizliğiyle Hasada Başladı
Adıyaman genelinde badem hasadı başlarken, Kahta ve Besni başta olmak üzere üreticiler fiyat belirsizliğiyle mücadele ediyor. Artan maliyetler ve açıklanmayan alım fiyatları, badem üreticisini zor durumda bırakıyor.
Kahta ve Besni başta olmak üzere Adıyaman genelindeki badem bahçelerinde hasat hareketliliği yaşanıyor. Üreticiler bir yandan ürünlerini toplamayı sürdürürken diğer yandan açıklanacak alım fiyatlarını bekliyor.
Kahta Ziraat Odası Başkanı Fatin Rüştü Zorlu Turanlı, fiyat belirsizliğinin üreticinin planlama yapmasını güçleştirdiğini belirtti. Turanlı, açıklanacak fiyatların artan üretim maliyetleri ve üreticinin emeği dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Badem üreticilerinin belirsizlik içerisinde hasada başladığını dile getiren Turanlı, "Adıyaman ve ilçelerindeki üreticilerimiz badem hasadına başladı ancak üretici ürününü kaça satacağını bilmiyor. Alım yapacak kurum ve kuruluşların fiyatlarını hasattan önce açıklaması gerekiyordu. Üretici, emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat bekliyor" dedi.
Üreticilerin her yıl benzer sorunlarla karşı karşıya kaldığını savunan Turanlı, düşük gelir ve artan maliyetler nedeniyle bazı üreticilerin yıllarca emek vererek oluşturdukları badem bahçelerini söktüğünü ifade etti. Turanlı, "Binbir emekle büyütülen ağaçlar kesilip odun olarak satılıyor. Bu yalnızca üreticinin değil, Adıyaman'ın ve ülkemizin kaybıdır. Badem bahçeleri milli servettir. Üretici kazanamazsa üretim azalır, üretim azalırsa ithalata bağımlılık artar" ifadelerini kullandı.
Adıyaman'daki badem üretiminde bu yıl düşüş beklendiğini belirten Turanlı, 2025 yılında yaklaşık 25 bin ton olarak gerçekleştiğini ifade ettiği üretimin, 2026 yılında 18-20 bin ton seviyesine gerileyebileceğini kaydetti. Beklentinin gerçekleşmesi halinde yıllık üretimde yaklaşık 5-7 bin tonluk kayıp yaşanacağına dikkat çeken Turanlı, "Geçen yıl 25 bin ton olan üretimin bu yıl 18-20 bin tona düşmesinin beklenmesi, badem üretimimizin ciddi bir risk altında olduğunu gösteriyor" diye konuştu. Turanlı, rekoltedeki düşüşte ekonomik sorunlar ve bahçe sökümlerinin yanı sıra bademin çiçeklenme döneminde yaşanan aşırı yağışlar ile buna bağlı döllenme problemlerinin de etkili olduğunu aktardı.
Üreticinin yaşadığı ekonomik sıkıntının boyutuna dikkat çeken Turanlı, geçen yıl Adıyaman genelinde yaklaşık 5 bin dönüm badem bahçesinin söküldüğünü belirtti. Üreticinin zarar etmeye devam etmesi halinde sökümlerin artabileceği uyarısında bulunan Turanlı, "Badem bahçeleri yıllarca süren emek ve yatırımın sonucudur. Bir bahçenin sökülmesi yalnızca o yılın ürününün değil, gelecek yıllardaki üretim kapasitesinin de kaybedilmesi anlamına geliyor. Üretici korunmadığı takdirde hem üretim alanlarımız hem de rekoltemiz azalmaya devam edecektir" dedi.
Gübre, ilaç, işçilik, sulama, enerji ve diğer üretim giderlerindeki artışların badem üreticisini zorladığını belirten Turanlı, açıklanacak fiyatların gerçek üretim maliyetleri üzerinden hesaplanması gerektiğini vurguladı. Turanlı, "Hasat başladı ancak üretici hala fiyatı bilmiyor ve önünü göremiyor. Adıyaman'ın üretiminin 25 bin tondan 18-20 bin tona gerilemesi bekleniyorsa üreticiyi koruyacak bir fiyat politikasının ne kadar önemli olduğu ortadadır. Alım yapacak kurumlar fiyatlarını bir an önce açıklamalı, üreticiyi koruyan sürdürülebilir bir alım politikası oluşturulmalıdır" çağrısını yineledi.
Türkiye'nin önemli badem üretim merkezleri arasında bulunan Adıyaman'da üreticiler, bir yandan hasadı sürdürürken diğer yandan ürünlerini hangi fiyattan satabileceklerini hesaplamaya çalışıyor. Üreticiler; artan maliyetlerin dikkate alınmasını, alım fiyatlarının hasat öncesinde duyurulmasını ve badem bahçelerinin sökülmesini önleyecek uzun vadeli destek politikalarının hayata geçirilmesini bekliyor.
Adıyaman'ın badem üretimindeki ağırlığı resmi verilere de yansıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2023 yılında Adıyaman'ın Türkiye'deki badem üretiminin yüzde 18'ini karşıladığını ve üretimde ilk sırada bulunduğunu açıklamıştı.